Belgisch pensioen in het buitenland 2026: Federale Pensioendienst, bronheffing en levensbewijs

Belgisch pensioen wereldwijd: het FPD-kader in 2026

De Federale Pensioendienst (FPD), opvolger van de RVP en het PDOS, betaalt het Belgische wettelijk pensioen wereldwijd uit aan elke gerechtigde, ongeacht het land van verblijf. Dit geldt zowel voor het pensioen van werknemers als voor het pensioen van zelfstandigen en ambtenaren (sinds de fusie in 2016 onder één instelling). De FPD verricht de uitbetaling op een Belgische of buitenlandse rekening, zonder onderscheid in tarief, mits u jaarlijks een levensbewijs indient ter bevestiging van uw bestaan.

Voor wie pensioen ontvangt en plant te emigreren, zijn de drie kernvragen: (1) wordt het pensioen onderworpen aan Belgische bronheffing of aan belasting in het woonland — afhankelijk van het dubbelbelastingverdrag; (2) hoe dien ik het levensbewijs in vanuit het buitenland — sinds 2024 grotendeels digitaal; (3) blijft mijn ziekteverzekering gedekt door het Belgische stelsel via een S1 — dat hangt af van bestemming binnen of buiten EU/EER.

Bronheffing en dubbelbelastingverdragen

De fiscale behandeling van Belgische pensioenen in het buitenland wordt geregeld door artikel 18 (privé-pensioenen) en artikel 19 (overheidspensioenen) van het OESO-modelverdrag, telkens aangepast in het bilateraal verdrag tussen België en het bestemmingsland. De algemene regel: privé-pensioenen (werknemers en zelfstandigen) zijn in principe belastbaar in het woonland, niet in België. Overheidspensioenen (ambtenaren) blijven meestal belastbaar in het land dat het pensioen uitkeert (België), tenzij u onderdaan en rijksinwoner van het andere verdragsland bent.

De FPD past in de praktijk een bronheffing toe (roerende voorheffing) van 0% tot 25% afhankelijk van het verdrag en uw aanvraag tot vrijstelling. Wie zijn pensioen wil ontvangen zonder Belgische inhouding, dient bij de FPD een vrijstellingsaanvraag in op basis van een woonplaatsverklaring uitgereikt door de fiscus van het nieuwe woonland. Verwerking 3 tot 6 maanden; tot dan past de FPD de standaardinhouding toe en gebeurt verrekening achteraf.

Tarief per bestemming: indicatieve gids

Het levensbewijs: jaarlijks digitaal of papier

Sinds september 2024 kunnen pensioengerechtigden in het buitenland hun levensbewijs volledig digitaal indienen via mypension.be met itsme of eID-authenticatie en gezichtsherkenning. Voor wie geen toegang heeft tot deze digitale tools blijft de papieren procedure: u ontvangt jaarlijks (rond uw verjaardag) een formulier dat u laat invullen en ondertekenen door een lokale autoriteit (Belgisch consulaat, plaatselijke politie, gemeentehuis), en dat u terugstuurt naar de FPD (Zuidertoren, 1060 Brussel).

Niet-naleving leidt tot opschorting van de uitbetaling na 3 maanden vanaf de oorspronkelijke vervaldatum. Heractivatie gebeurt na ontvangst van het achterstallige levensbewijs, met uitbetaling van de achterstallen binnen 30 dagen. De FPD hanteert toleratie voor administratieve vertraging in landen met een minder ontwikkelde post (Marokko, Filipijnen, sommige Latijns-Amerikaanse landen) — verlenging is mogelijk via een aangetekend schrijven met uitleg.

Aanvullende pensioenen (tweede pijler) en levensverzekeringen

Naast het wettelijk pensioen bouwen veel Belgen aanvullende pensioenrechten op via groepsverzekeringen, IBR-pensioen voor zelfstandigen, of pensioenspaarcontracten (derde pijler). De fiscale behandeling van deze uitkeringen bij emigratie verschilt sterk: voor groepsverzekeringen wordt vaak een eindbelasting van 16,5% (bij uitkering tussen 60 en 65 jaar) of 10% (bij uitkering vanaf 65 jaar) geheven, ook bij uitbetaling aan niet-rijksinwoners.

Verzekeraars (AG Insurance, AXA Belgium, Allianz Benelux, Belfius Insurance, KBC Verzekeringen) houden deze bronheffing in en storten het netto-bedrag op uw rekening — al dan niet met bijkomende verrekening in het woonland. Voor wie een aanmerkelijk groepsverzekeringskapitaal opbouwt, is fiscaal advies vóór de emigratie aanbevolen om dubbele belasting of verlies van fiscale voordelen te vermijden. Vooral de timing van uitbetaling (vóór of na het uitschrijven uit het bevolkingsregister) kan duizenden euro’s verschil maken.

S1 voor ziekteverzekering bij EU-pensioenen

Pensioengerechtigden die naar een ander EU-land verhuizen en uitsluitend Belgisch pensioen ontvangen, hebben recht op een S1-formulier dat hen toegang geeft tot de lokale ziekteverzekering op kosten van België. De aanvraag verloopt via de FPD (niet rechtstreeks bij de mutualiteit). De FPD stuurt het S1 binnen 4 tot 6 weken naar uw mutualiteit voor afgifte. Voor wie naast Belgisch pensioen ook pensioen ontvangt uit het bestemmingsland of een ander EU-land, gelden de zogenaamde ’meervoudig competente staat’-regels: de S1 wordt afgegeven door de staat met het hoogste pensioenrecht.

Praktische tips: digitale account, betaalrekening en valuta

Activeer vóór uw vertrek uw mypension.be-account met itsme. Dit blijft uw enige toegangspoort tot pensioenoverzicht, levensbewijs en aanvragen. De FPD betaalt zonder kosten op een SEPA-rekening (EU/EER-banken in euro). Voor pensioenuitbetaling in andere valuta of buiten SEPA gebeurt de overschrijving via een correspondentbank, met wisselkoerskosten. Veel emigranten kiezen daarom voor een dubbele oplossing: behoud van een Belgische rekening bij KBC of BNP Paribas Fortis voor ontvangst, en periodieke transfer via Wise of Revolut naar de lokale rekening tegen lagere wisselkoers.